Najstarsza medycyna: operacje mózgu w epoce kamiennej
Operacje mózgu nie jest to bynajmniej wynalazek współczesności. Były one przeprowadzane już w epoce kamiennej około 12 tys. lat temu. W Europie (zwłaszcza we Francji), Afryce, i Ameryce (najwięcej w Peru) odnaleziono czaszki z wyciętymi otworami. Wiele czaszek ma wokół krawędzi otworu nowe narośle kostne, co wskazuje, że pacjent żył jeszcze przez jakiś czas po operacji. Czaszka odnaleziona w Cuzco (Peru) miała trzy oddzielne otwory, a każdy nowe naroślą, które tworzyły się w trakcie długotrwałego procesu leczenia.
Pęknięcia czaszki
Prymitywne operacje mózgu były prze-prowadzane na wyspach Pacyfiku jesz-cze w XIX w. Trepanacje te, mające na celu usunięcie skutków pęknięcia czaszki od ciosu w głowę, zostały w 1874 r. obrazowo opisane w The Medical Times przez dwóch brytyjskich misjonarzy: J.A. Crumba oraz Samuela Ella. W czasie, kiedy pacjent był nieprzytomny, skrobano kość twardą muszlą i płatkiem przypominającego szkło obsydianu wycinano otwór o średnicy 2,5 cm, odsłaniając mózg. Po przykryciu rany owłosioną skórą głowy bandażowano ją paskami włókna bananowca. Ośmiu na dziesięciu pacjentów wracało do zdrowia. Badania czaszek z otworami oraz przeprowadzone doświadczenia ujawniają, że chirurdzy epoki kamiennej postępowali podobnie - używali ostrych odłamów krzemienia lub obsydianu, aby wydłubać kość. Niektóre peruwiańskie czaszki mają kwadratowe otwory, które mogły zostać wycięte piłką z krzemienia.